Σύνδρομο Πυελικής Συμφόρησης

Το σύνδρομο πυελικής συμφόρησης προκύπτει από την ανεπάρκεια των βαλβίδων των ωοθηκικών φλεβών. Η ανεπάρκεια οδηγεί στην επιστροφή αίματος στις ωοθήκες και μέσω αυτών στο παραμήτριο φλεβικό πλέγμα. Ανάλογα με το ποιες φλέβες επιβαρύνονται προκύπτουν και τα ανάλογα συμπτώματα. Τα πιο γνωστά συμπτώματα είναι:

• πόνος κατά τη σεξουαλική πράξη (δυσπαρευνία)
• συχνό αίσθημα ούρησης ή απώλεια ούρων κατά το βήχα ή το έντονο γέλιο
• πόνο στη βουβωνική χώρα ή αίσθημα βάρους στο πόδι
• κιρσοί σε άτυπες θέσεις του ποδιού (π.χ. πίσω από το γόνατο, στο γλουτό ή στο αιδοίο)
• γρήγορη επανεμφάνιση κιρσών μετά από επέμβαση κατάργησης στα πόδια (π.χ. λέιζερ σαφηνούς φλέβας)
• έντονο άλγος και αιμορραγία στη διάρκεια της εμμήνου ρήσεως.

Σε μερικές περιπτώσεις έχει συσχετιστεί και με πόνο στη μέση ή μπορεί να οδηγεί σε συμπτώματα παρόμοια με αυτά του ευερέθιστου εντέρου. Εξαιτίας του γεγονότος ότι πολλά από τα ανωτέρω συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά της ενδομητρίωσης, προκύπτει για τον γιατρό ένα σοβαρό διαγνωστικό πρόβλημα.

Τέλος, το σύνδρομο πυελικής συμφόρησης έχει συσχετιστεί με υπογονιμότητα χωρίς όμως να υπάρχουν μεγάλες μελέτες που να το αποδεικνύουν. Η υποψία αυτή προκύπτει έμμεσα λόγω του γεγονότος ότι η αντίστοιχη πάθηση στον άνδρα που ονομάζεται κιρσοκήλη (κιρσοί στους όρχεις) συσχετίζεται αποδεδειγμένα με αλλοίωση του σπέρματος και υπογονιμότητα.

Το Σύνδρομο Πυελικής Συμφόρησης (ΣΠΣ) οφείλεται κυρίως στη φλεβική στάση και διάταση των πυελικών φλεβών, δηλαδή στη χρόνια ανεπάρκεια ή παλινδρόμηση του φλεβικού συστήματος της πυέλου. Τα αίτια είναι πολυπαραγοντικά και περιλαμβάνουν:

Φλεβική ανεπάρκεια ή παλινδρόμηση των ωοθηκικών και πυελικών φλεβών

Η αδυναμία των φλεβικών βαλβίδων να συγκρατήσουν την παλινδρόμηση οδηγεί σε λιμνάζον αίμα, με προοδευτική διάταση και συμφόρηση των φλεβών της μήτρας, των ωοθηκών και του κόλπου.

Ορμονικοί παράγοντες (κυρίως τα οιστρογόνα)

Η αυξημένη οιστρογονική επίδραση προκαλεί αγγειοδιαστολή και μείωση του φλεβικού τόνου, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη ευπάθεια σε φλεβική στάση — συχνότερα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και ιδιαίτερα σε πολυτόκες.

Κύηση και πολλαπλές εγκυμοσύνες

Η εγκυμοσύνη αυξάνει τον όγκο αίματος και τη φλεβική πίεση στην πύελο, ενώ η διογκωμένη μήτρα συμπιέζει μηχανικά τα αγγεία· οι μεταβολές αυτές μπορούν να επιμένουν και μετά τον τοκετό, διατηρώντας τη συμφόρηση.

Ανατομικές και μηχανικές αιτίες

Συμπιεστικά φαινόμενα όπως το Nutcracker (αριστερή νεφρική φλέβα) και το May–Thurner (λαγόνιες φλέβες), μαζί με ανατομικές παραλλαγές, δυσχεραίνουν την παροχέτευση και ενισχύουν τη φλεβική στάση στην πύελο.

Παράγοντες τρόπου ζωής και επιβαρυντικοί παράγοντες

Παρατεταμένη ορθοστασία ή καθιστική στάση, παχυσαρκία, χρόνια δυσκοιλιότητα και έντονη σωματική καταπόνηση αυξάνουν τη φλεβική πίεση, ενώ ορμονικές θεραπείες ή αντισυλληπτικά μπορούν να τροποποιήσουν τον φλεβικό τόνο και να ευνοήσουν τη συμφόρηση.

Η διάγνωση πραγματοποιείται με τη λήψη ενός αναλυτικού ιστορικού και τη διενέργεια ενός διακολπικού τρίπλεξ. Σε περίπτωση εμφάνισης σημείων φλεβικής ανεπάρκειας και διάτασης στο παραμήτριο φλεβικό πλέγμα τίθεται η υποψία του συνδρόμου πυελικής συμφόρησης. Ακολουθεί πάντα η διενέργεια διαγνωστικής αγγειογραφίας των ωοθηκικών φλεβών και επί επιβεβαίωσης του συνδρόμου, ο αγγειοχειρουργός προχωρά στον ελάχιστα επεμβατικό εμβολισμό των ωοθηκικών φλεβών.

Η θεραπεία του συνδρόμου είναι ελάχιστα επεμβατική και επικεντρώνεται στον εμβολισμό των ωοθηκικών φλεβών, που αποτελεί τη μέθοδο εκλογής.

Κατά τη διαδικασία, ο αγγειοχειρουργός, μέσω μιας μικρής παρακέντησης στη μηριαία ή βραχιόνια φλέβα, καθετηριάζει τις παλινδρομούσες φλέβες και τοποθετεί εμβολικά υλικά (όπως coils ή ειδικούς παράγοντες σκληρύνσεως) ώστε να διακόψει τη ροή του αίματος προς τα διατεταμένα αγγεία. Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό τοπική αναισθησία, είναι αναίμακτη, δεν απαιτεί νοσηλεία και έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Η αποκατάσταση είναι ταχεία, με τα περισσότερα συμπτώματα να υποχωρούν άμεσα ή μέσα σε λίγες ημέρες. Ο ασθενής επιστρέφει γρήγορα στις δραστηριότητές του, ενώ η υποτροπή είναι σπάνια. Σε περίπτωση επιμονής των συμπτωμάτων, απαιτείται επανεκτίμηση για πιθανή συνύπαρξη άλλης πάθησης ή επιπλέον φλεβικής παλινδρόμησης.